Ngày 3/5, ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) vừa chính thức khởi động chương trình quy mô lớn nhằm mở rộng hệ thống hạ tầng năng lượng và kết nối kỹ thuật số trên toàn khu vực. Với tổng vốn đầu tư dự kiến 70 tỷ USD từ nay đến năm 2035, sáng kiến này kỳ vọng sẽ tạo đột phá trong liên kết lưới điện xuyên biên giới và xóa nghèo kỹ thuật số.

Chủ tịch ADB Masato Kanda nhấn mạnh, năng lượng và kết nối kỹ thuật số chính là những trụ cột nền tảng cho sự tăng trưởng dài hạn của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ năng lượng tăng cao và tốc độ thay đổi công nghệ diễn ra nhanh chóng, việc hình thành các mạng lưới liên kết xuyên biên giới là yêu cầu cấp thiết.

Theo ông Masato Kanda, bằng cách kết nối các lưới điện và mạng lưới kỹ thuật số, khu vực có thể tối ưu hóa chi phí, mở rộng cơ hội kinh tế, đồng thời mang lại nguồn điện ổn định và quyền tiếp cận công nghệ số cho hàng trăm triệu người dân, đặc biệt là tại các khu vực khó khăn.

Kế hoạch hành động của ADB được chia thành hai cấu phần chiến lược: 50 tỷ USD dành cho lĩnh vực năng lượng và 20 tỷ USD tập trung vào phát triển hạ tầng công nghệ, kết nối số.

Trong gói ngân sách năng lượng trị giá 50 tỷ USD, ADB ưu tiên triển khai Sáng kiến Lưới điện Liên Á (PAGI). Mục tiêu cốt lõi của PAGI là thúc đẩy thương mại điện năng xuyên biên giới và tích hợp các nguồn năng lượng sạch vào hệ thống chung.

Đến năm 2035, sáng kiến này đặt ra các mục tiêu cụ thể: tích hợp khoảng 20 gigawatt (GW) năng lượng tái tạo xuyên biên giới; xây dựng mới và nâng cấp 22.000 km đường dây truyền tải; cải thiện khả năng tiếp cận điện năng cho khoảng 200 triệu người dân trong khu vực. Đặc biệt, ADB kỳ vọng sự kết nối này sẽ giúp cắt giảm khoảng 15% lượng khí thải của ngành điện toàn khu vực, góp phần thực hiện các mục tiêu về ứng phó biến đổi khí hậu.

Về phương thức huy động vốn, ADB dự kiến sẽ tự tài trợ khoảng 50% ngân sách cho sáng kiến lưới điện. Phần còn lại sẽ được huy động thông qua các nguồn đồng tài trợ, bao gồm cả việc thu hút các dòng vốn đầu tư từ khu vực tư nhân.

Song song với hạ tầng năng lượng, ADB dành 20 tỷ USD cho chương trình “Xa lộ Kỹ thuật số Châu Á – Thái Bình Dương”. Đây là nỗ lực nhằm xây dựng hệ thống mạng cáp quang, cáp quang biển, liên kết vệ tinh và các trung tâm dữ liệu quy mô khu vực.

Chương trình đặt mục tiêu cung cấp dịch vụ internet băng thông rộng lần đầu tiên cho 200 triệu người và nâng cấp chất lượng kết nối cho thêm 450 triệu người khác vào năm 2035. Việc phổ cập hạ tầng số được dự báo sẽ giúp giảm khoảng 40% chi phí truy cập tại các vùng sâu, vùng xa, đồng thời tạo ra khoảng 4 triệu việc làm mới trong các lĩnh vực liên quan.

Trong cấu phần này, Ngân hàng Phát triển Châu Á dự kiến sẽ trực tiếp tài trợ 15 tỷ USD, phần còn lại được huy động từ các đối tác phát triển và các nguồn lực xã hội hóa khác.

Việc công bố kế hoạch đầu tư trị giá 70 tỷ USD này khẳng định vai trò của ADB trong việc dẫn dắt và thúc đẩy liên kết khu vực. Đây được xem là lộ trình quan trọng để châu Á – Thái Bình Dương tăng cường năng lực cạnh tranh, bảo đảm an ninh năng lượng và thu hẹp khoảng cách số trong thập kỷ tới.

Tin liên quan:

Năng lượng tái tạo chiếm gần 50% công suất điện toàn cầu

Phát triển thủy điện tích năng ở Việt Nam – Các thách thức và giải pháp chính sách

Chính sách môi trường siết chặt, ngành điện Việt Nam chuyển sang quản trị thích ứng