Trước mắt tôi, mênh mông đồng cỏ savan vàng cháy nắng. Và ở giữa cái mênh mông khô khát ấy, một khoảng xanh lam rực rỡ bỗng hiện ra, như một giấc mơ vừa được thắp sáng – đó là hàng trăm nghìn tấm pin mặt trời của nhà máy điện Nhị Hà, lấp lánh đón nắng đầu ngày.

Để đến được nơi này, từ quốc lộ 1A, tôi đã đi qua con đường đất gập ghềnh, dài hơn 15km, xuyên giữa rừng hoang sơ và hầu như không có khu dân cư trong khoảng bán kính 5km.

Trên đường đi, thi thoảng bạn sẽ thấy từng đàn dê, cừu được chăn thả du mục lững thững tìm cỏ, có khi gà rừng bay vút ngang, hay một chú lợn rừng bất chợt lao qua trước mũi xe.

Con đường ấy tuy khó đi nhưng lại mang đến một cảm giác nguyên sơ hiếm hoi – như thể mình đang chạm đến tận cùng của sự hoang dã.

Nhà máy điện mặt trời Nhị Hà hiện ra không ồn ào, chỉ lặng lẽ nằm trải dài trên hơn 50ha đất cằn cỗi thuộc thôn 3, xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa (mới).

Mảnh đất này nổi tiếng với cái nắng, cái gió khắc nghiệt. Hằng năm, nơi đây chỉ có mưa rải rác từ tháng Bảy cho đến tháng Mười (âm lịch), thời gian còn lại chủ yếu là nắng và nắng. Nhưng vùng đất nhọc nhằn ấy lại được chính ánh nắng mặt trời nuôi dưỡng nhờ một nguồn năng lượng mới – quang năng suốt nhiều năm nay.

Ở đây, cái nắng cũng lạ lắm, nóng nhưng không nực. Có lẽ đó là điều mà mẹ thiên nhiên bù đắp lại cho sự khắc nghiệt nơi đây. Khi những giọt nắng cuối ngày còn gác ngang trên ngọn núi phía Tây là những cơn gió trong lành thổi từ biển Cà Ná vào làm tan đi cái nóng ban trưa để lại, để lại một khoảng trời dễ chịu và an lành.

Đợt này đang là đỉnh điểm mùa khô của vùng đồng cỏ savan ở khu vực miền Trung. Tôi thấy thấp thoáng trong những bụi cây hoang thấp bé mọc xen kẹt giữa đồng cỏ vàng cháy trải dài ngút tầm mắt là lũ cừu, sinh vật đặc trưng của vùng savan này.

Chúng là “những người bạn cần mẫn” của nhà máy điện mặt trời Nhị Hà, miệt mài gặm cỏ, giữ cho tấm pin không bị che lấp. Nhờ những người bạn này mà nhà máy đỡ tốn biết bao công sức để dọn dẹp cỏ dại.

Cừu là loài thích nghi tốt nhất với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng nơi đây. Chúng có thể nhịn khát cả ngày, món ăn khoái khẩu không chỉ là các loại lá xanh, vỏ cây, cỏ khô, rễ cỏ mà còn có cả cây bàn chải đầy gai nhọn.

Dường như ở nơi khắc nghiệt nhất, sự sống vẫn luôn tìm cách dung hòa và góp phần vào một vòng tuần hoàn lớn hơn.

Rồi ánh mắt tôi dừng lại ở hàng cây non xanh mướt cạnh khu tập thể nhà máy với những gốc xoài, dừa đã bén rễ vươn cao trên nền đất sỏi đá khô cằn. Để màu xanh lục hiện hữu là nhờ bàn tay vun xới, dày công chăm chút của anh em nhà máy suốt từ sau Tết Nguyên đán đến nay. Tôi tin rằng, một ngày nào đó, khi trái ngọt chín căng đầy nhựa sống, vị ngọt ấy hẳn sẽ làm dịu đi cái nắng gắt hun cháy vùng đất này.

Bất chợt, tôi nghe văng vẳng âm thanh máy công cụ vang lên đâu đó.

À, các đồng nghiệp của tôi đang lắp đặt dây tiếp đất cho các tấm pin của nhà máy đây mà. Dù phải làm việc ngoài trời với nền nhiệt rất cao, có thể lên đến 45 độ C, nhưng vẻ mặt các bạn luôn rạng ngời.

Nhiều cán bộ, công nhân viên nhà máy là người đồng bào Chăm, sống trong các cộng đồng cách nhà máy chừng đôi mươi cây số. Họ mang theo những câu chuyện khác nhau của một miền đất khó năm xưa.

Trước đây, vùng đất này rất kém phát triển, nền kinh tế chủ yếu là trồng lúa nước, ngô, sắn, bo bo nhỏ lẻ và chăn nuôi dê cừu theo kiểu du mục. Nhiều người trong số họ từng phải tha hương đến những đô thị lớn như Sài Gòn, Đồng Nai ở trọ để làm công nhân. Thời gian gần đây, nhờ sự đầu tư mảng năng lượng tái tạo của các doanh nghiệp như Bitexco Power mà vùng đất này đã được hồi sinh, tràn đầy sức sống.

Nhà máy điện mặt trời Nhị Hà cùng nhiều dự án năng lượng tái tạo khác đã kéo những người con tha hương về góp sức xây dựng quê hương đẹp giàu.

Những anh công nhân kỹ thuật phải tha hương năm nào nay được đảm nhận các vị trí vận hành trong nhà máy. Những người nông dân ngày trước giờ đây đảm nhận các công việc như phát quang cây cối, chăm sóc cây trồng, vật nuôi, làm bếp. Sau một ngày làm việc vất vả, họ lại trở về sum vầy bên mâm cơm gia đình.

Tôi đã nhiều lần đến chơi nhà các bạn Chăm trong những ngày lễ hội Kate, Ramawan truyền thống và thấy rõ sự đổi thay trong từng mái ngói mới, từng chiếc xe đời mới thay cho chiếc cà tàng năm nào.

Từ ngày có các nhà máy năng lượng tái tạo, người dân có được công ăn việc làm ổn định ngay tại địa phương nên cuộc sống mưu sinh đỡ vất vả hơn rất nhiều. Sự đổi thay ấy không chỉ đến từ điện năng, mà còn từ niềm tin rằng quê hương có thể mang lại một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Với nhà máy điện mặt trời Nhị Hà, Bitexco Power đã đánh thức sức sống, tiềm năng của một vùng đất savan cằn cỗi chỉ toàn cỏ dại, cây bụi, nắng và gió. Mỗi ngày, nhà máy lặng lẽ đóng góp vào ngành năng lượng quốc gia hơn 250MWh điện, đủ để cung cấp cho cả một khu công nghiệp cỡ nhỏ. Nhờ đó đã tạo sinh kế ổn định cho hơn 30 người dân địa phương.

Từ bàn tay và sự cần cù, khéo léo của con người nơi đây mà những mầm xanh đã mọc lên tươi tốt trên khắp dải đất khô cằn. Đây là minh chứng cụ thể, sống động nhất của quyết tâm “biến những điều không thể thanh có thể” mà người Bitexco luôn theo đuổi bấy lâu nay. Trong tương lai, Bitexco Power sẽ tạo ra thêm nhiều mảng xanh hơn nữa, mang đến những ngày mới tươi sáng, phồn thịnh hơn cho vùng đất đầy nắng gió này.